Szukaj

» Wyszukiwanie zaawansowane



Szukaj

» Wyszukiwanie zaawansowane



Szukaj


Szukaj

Szukaj

Nie masz pomysłu na wczasy?


« Powrót do inspiracji (227)

Skanseny


Ktoś, kto widział niewiele skansenów lub też – o ile są i tacy – nie widział żadnego, żyje być może w przekonaniu, że skanseny to nudne muzea pod gołym niebem, gdzie moknie kilka smętnych starych chałup. A wcale tak nie jest.


::Kudowa-Pstrążna – jakaż kuźnia!

Kucie żelaza, wypiekanie chleba oraz wytłaczanie oleju – to tylko niektóre atrakcje czekające na turystów w Muzeum Kultury Ludowej Podgórza Sudeckiego. Każdy może własnoręcznie wyprodukować gwóźdź lub okrągły bochenek. Znakomicie odrestaurowane obiekty nie mają sobie równych w całej południowo-zachodniej Polsce. Sercem skansenu jest kuźnia z 1856 r., w której zgromadzono eksponaty związane z kowalstwem i ślusarstwem. Najstarsze z nich pochodzą aż z XVII w. Innym ciekawym obiektem przeniesionym do Pstrążnej jest XIX-wieczny wiejski zajazd z Szalejowa Dolnego. Wyjątkowe wrażenie robi również wieża sygnalizacyjna z dzwonami, pochodząca z tego samego okresu. Całość urozmaicają wiejskie chaty, wiatrak oraz kapliczka z figurką św. Floriana z 1859 r.

Położenie: woj. dolnośląskie, pow. kłodzki, ok. 5 km od centrum uzdrowiska. Dojazd drogami nr 8 i 387
Kontakt: 57-350 Kudowa-Pstrążna 13, tel. (74) 866 28 43


::Kłóbka – kto i jak garnki lepi

Żeby zobaczyć, jak kiedyś na wsi wyrabiano garnki, najlepiej wybrać się do Kujawsko-Dobrzyńskiego Parku Etnograficznego. Znajduje się tam pracownia, która jeszcze kilkadziesiąt lat temu należała do Stępowskich, znanego na Kujawach rodu garncarzy. Można w niej zobaczyć koło garncarskie, na którym powstawały gliniane wyroby, oraz potężny gruszkowaty piec, gdzie te naczynia wypalano. Po obejrzeniu domu rzemieślnika, warto zajrzeć do chaty chłopa. Do skansenu przeniesiono m.in. ciekawe domostwa z drugiej połowy XVIII w. Zgromadzone w nich wyposażenie obrazuje życie codzienne mieszkańców polskiej wsi w XIX w. Ówcześni chłopi nie tylko pracowali, ale i odpoczywali. Czasami (albo i częściej niż czasami) w karczmie. Taki przybytek, pochodzący z 1802 r., także został przeniesiony do Kłóbki. Do skansenu warto zajrzeć nie tylko z powodu wspaniałych eksponatów, lecz także dla barwnych widowisk folklorystycznych: dożynek, śmigusa-dyngusa, deptania kapusty i innych.

Położenie:woj. kujawsko-pomorskie, pow. włocławski; przy drodze nr 1 Łódź–Włocławek, między Lubieniem Kujawskim a Kowalem
Kontakt: Kujawsko-Dobrzyński Park Etnograficzny Dział Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej, 87-831 Kłóbka, tel. (54) 284 27 92


::Toruń – skansen pełen kotów

Jedyny skansen w Europie, znajdujący się w centrum miasta, jest w Toruniu. Z tego powodu pomiędzy jego zabudowaniami przechadzają się dziesiątki kotów. Do Torunia przeniesiono różne zabytki architektury wiejskiej, głównie z XVIII i XIX w., pochodzące z kilku regionów północnej Polski. Można tu zobaczyć nie tylko wiejskie chałupy czy zabudowania gospodarcze, ale i młyn wodny, remizę strażacką oraz rybacką barkę mieszkalną. Uzupełnieniem ekspozycji są m.in. gołębnik, przydomowe ogródki kwiatowe i warzywne, przydrożne kapliczki. Wyposażenie chałup stanowią przedmioty codziennego użytku, odświętna odzież, zastawa, święte obrazki, fotografie i zabawki. Na terenie skansenu organizowane są pokazy wyrobu drewnianych trepów czy łyżek, a także obróbki lnu.
W pobliżu znajduje się jedno z największych w Polsce muzeów etnograficznych. Mieści się ono m.in. w zabytkowym arsenale z 1825 r. Jego zbiory obejmują 55 000 przedmiotów, w tym wycinanki, zabawki, kufry i wyszywane złotem czepki kaszubskie.


Położenie:woj. kujawsko-pomorskie, pow. Toruń (grodzki)
Kontakt: Muzeum Etnograficzne i Skansen, 87-100 Toruń, Wały gen. Sikorskiego 19, tel. (56) 622 80 91


::Lublin – dworki obok chałup

Muzeum Wsi Lubelskiej jest jednym z nielicznych skansenów w naszym kraju, gdzie obok architektury typowo wiejskiej można zobaczyć także kilka dworków szlacheckich. Kryty gontem skromny drewniany dwór z Leonina jest przykładem XVIII-wiecznej siedziby uboższej szlachty i tzw. rezydencji administratora majątku. Z kolei posiadłość z Żyrzyna to budynek późnobarokowy z elementami klasycystycznymi, uznawany za zabytkowy już przed II wojną światową. Wnętrza tego ostatniego udostępnione są dla zwiedzających. Odtworzono w nich realia oraz specyficzny klimat siedziby polskiego ziemiaństwa z lat 30. XX w. Poza tym w skansenie warto zwrócić uwagę na wspaniałą greckokatolicką cerkiew z Tarnoszyna, wzniesioną w 1759 roku, w której do dziś odprawiane są nabożeństwa.
Osoby tęskniące za klimatem prostych wiejskich rozrywek powinny koniecznie zwiedzić wnętrza liczącej kilkadziesiąt lat piwiarni z Siedliszcza.


Położenie: woj. lubelskie, pow. Lublin (grodzki)
Kontakt: Muzeum Wsi Lubelskiej, 20-824 Lublin, al. Warszawska 96, tel. (81) 533 85 13


::Bogdaniec – jak we młynie

Muzeum Kultury i Techniki Wiejskiej daje zwiedzającym jedyną w swoim rodzaju możliwość zapoznania się z pracą i życiem dawnych młynarzy. Znajduje się bowiem w zabudowaniach XIX-wiecznego młyna. Można zwiedzić mieszkanie gospodarza, zobaczyć miejsce jego pracy, obejrzeć narzędzia i maszyny związane z przetwórstwem zboża (żarna, łuszczarkę do kaszy czy czyszczarkę do gryki), a nawet przedmioty związane z wypiekiem chleba (dzieże, niecki, łopaty do wyciągania bochenków z pieca). Jednym z ciekawszych elementów ekspozycji jest bogata kolekcja małych młynków używanych m.in. do mielenia pieprzu.
W sąsiadujących z młynem budynkach, a także na podwórzu zostały wyeksponowane przedmioty związane z gospodarzeniem na wsi: pługi, radła, motyki i siewniki, oraz środki transportu: wozy, bryczki czy sanie. Tuż obok muzeum znajduje się wspaniały sad, gdzie wybudowano ogrodowy piec chlebowy.

Położenie: woj. lubuskie, pow. gorzowski, 13 km na zachód od Gorzowa Wlkp.
Kontakt: 66-450 Bogdaniec, ul. Leśna 22, tel. (95) 732 28 43


::Buczyny – wszystko o Łużyczanach

Jedyny w Polsce Skansen Budownictwa Łużyckiego znajduje się w niewielkiej miejscowości nieopodal granicy polsko-niemieckiej. Zjeżdżają do niego miłośnicy folkloru z niemal całej Europy. To dzieło życia dwójki zapaleńców Zdzisławy i Jana Solarzów, którzy z własnych środków sfinansowali powstanie skansenu. Udało im się ocalić ostatnie siedem łużyckich domów, które pozostały
na terenie Polski. Po remoncie chaty odzyskały dawny znakomity wygląd. Eksponowane są w nich obiekty związane z kulturą, życiem codziennym oraz obyczajami Łużyczan. Na parterze znajduje się wystawa, zaś na pięterku można przenocować. W skansenie jest także gospoda serwująca regionalne potrawy oraz biblioteka zawierająca liczne publikacje poświęcone kulturze Słowian Łużyckich i ich językowi.

Położenie:woj. lubuskie, pow. żarski, 10 km przed przejściem granicznym w Łęknicy
Kontakt: Zdzisława i Jan Solarz, Buczyny 7, 68-212 Trzebiel, tel. (68) 375 31 54


::Pszczew - ku chwale pszczelarzy

Kilkadziesiąt kolorowych uli, przypominających obronne wieże, mieszczańskie kamieniczki oraz chłopskie chatynki – to tylko niektóre z atrakcji pszczewskiego Skansenu Pszczelarskiego. Jego właściciel Tadeusz Bryszkowski od lat gromadzi unikatowe eksponaty dokumentujące pracę bartnika i pszczelarza. W niezwykle bogatych zbiorach obiektu znajdują się między innymi: stare ule, tzw. kuszki, barcie z wydrążonych pni drzew, ochronne stroje pszczelarzy. Oprócz zabytkowych przedmiotów, w skansenie można zobaczyć pszczoły przy pracy, a także zaopatrzyć się w niezwykle smakowite miody różnych gatunków.

Położenie: woj. lubuskie, pow. międzyrzecki, 15 km na wschód od Międzyrzecza
Kontakt: Skansen Pszczelarski, ul. Kasztanowa 9, 66-330 Pszczew,
tel. (95) 749 13 62



::Olsztynek – jeszcze sprzed wojny

Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny powstał jeszcze przed II wojną światową, kiedy Niemcy przenieśli do Olsztynka część obiektów ze skansenu w Królewcu. Po 1945 r. muzeum kilka razy rozbudowywano. Obecnie znajduje się w nim blisko 60 przykładów budownictwa ludowego z Warmii, Mazur, Powiśla, Barcji, Sambii i Małej Litwy zwanej również Pruską Litwą. Zabytki te są niezwykle zróżnicowane architektonicznie, tworząc jeden z najciekawszych skansenów w Polsce. Uwagę zwiedzających przyciąga ośmioboczny ewangelicki kościółek z Rychnowa, kuźnia z Bielicy oraz wiatrak holenderski z Dobrocina. Warto także zobaczyć typową mazurską zagrodę. Składała się ona z chałupy, stodoły, gołębników i obory. Obiekty gospodarcze zgromadzone były pod jednym dachem. Tuż obok nich znajdował się kurnik i studnia. Zabudowania otaczał płot z ozdobną bramą wjazdową.


Położenie: woj. warmińsko-mazurskie, pow. olsztyński; 25 km na południowy zachód od Olsztyna. Dojazd PKS, PKP
Kontakt: ul. Sportowa 21, 11-015 Olsztynek, tel. (89) 519 21 64


::Czarna Góra – spiski dom

Pod koniec XIX w. góral Alojzy Chyżny zbudował dla swojej rodziny dwuizbową chałupę. Potem wyjechał do Ameryki, gdzie uskładał nieco grosza. Po powrocie, w 1919 r., powiększył gospodarstwo, wznosząc okazałą „wielką izbę” z komorą. Dalsza rozbudowa domu miała miejsce w latach 30. XX w., kiedy za sprawą zięcia Alojzego, niejakiego Sebastiana Korkosza, powstały: kamienna stajnia, wozownia i chlewik. Dziś ten wielokrotnie powiększany dom stanowi jeden z najciekawszych zabytków spiskiej architektury. Części mieszkalne zagrody – sień, kuchnia, „wielka izba”, „letnia izba” – znajdują się bowiem jedna za drugą. W dawnej posiadłości Korkoszów znajduje się Muzeum Kultury Ludowej Spisza, gdzie zgromadzono ciekawe przedmioty związane z życiem mieszkańców tego regionu, na przykład kapelusz drużbiarski używany niegdyś tylko w Czarnej Górze.

Położenie: woj. małopolskie, pow. tatrzański; 20 km na północny wschód od Zakopanego, nieopodal Białki Tatrzańskiej
Kontakt: Zagroda Korkoszów w Czarnej Górze, Muzeum Kultury Ludowej Spisza, Za Górą 86



::Wygiełzów – Krakowiaków zachodnich

Jedno z niewielu miejsc w Polsce, gdzie w kościele można zobaczyć napis „nie pluć na podłogę”. Zakaz ten pochodzi z czasów, gdy parafianie podczas nabożeństw wypluwali przeżuwany tytoń. Na kompleks kościelny w Nadwiślańskim Parku Etnograficznym składają się XVI-wieczny kościół z Ryczowa z piękną polichromią i cennymi organami oraz dzwonnica z Nowej Góry (1770 r.). Skansen prezentuje architekturę ludności mieszkającej na zachód od Krakowa, aż po rzekę Przemszę. Na obszarze kilku hektarów są zagrody chłopskie z sadami i ogródkami warzywnymi, a także obiekty związane z pracą rzemieślników. Warto obejrzeć modrzewiową chałupę sołtysa z Przegini Dochownej (1862 r.) oraz dom mieszkalny z Przeciszowa (1843 r.) z warsztatem szewskim w kuchni. Ciekawa jest także część małomiasteczkowa skansenu, do której przeniesiono pochodzący z lat 20. XIX w. dom podcieniowy z Alwerni oraz spichlerz z Kościelca (1789 r.), a także karczmę z Minogi (XIX w.).

Położenie:woj. małopolskie, pow. chrzanowski. Dojazd PKP do Chrzanowa skąd 12 km PKS
Kontakt: Nadwiślański Park Etnograficzny Oddział Muzeum w Chrzanowie, 32-551 Babice, tel. (32) 613 40 62


::Zubrzyca Górna – dwór bez komina

Najcenniejszym zabytkiem Orawskiego Parku Etnograficznego jest dwór Moniaków, dzięki któremu można się dowiedzieć jak w dawnych wiekach żyła uboga lokalna szlachta. Lewe skrzydło budynku pochodzi z XVII w., prawe zaś z końca XVIII. Był to dwór „kurny”, pozbawiony przewodów kominowych. Dym krążył po całej kuchni, tworząc pod sufitem kłębiastą chmurę. Gryzł w oczy i utrudniał oddychanie. Dlatego gospodyni chodziła wiecznie zgarbiona. Poczerniałe od dymu ściany czyszczono olejem lnianym, dlatego błyszczą w ciemnościach piękną politurą. Obok tego niezwykłego dworu oraz chałup chłopskich pochodzących z różnych części Orawy, w skansenie znajdują się dwie karczmy.

Położenie: woj, małopolskie, pow. nowotarski. Dojazd PKS do Jabłonki i dalej drogą nr 957 do Zubrzycy Górnej
Kontakt: 34-484 Zubrzyca Górna, tel. (18) 285 27 09


::Ciechanowiec – owca, krewna muflona

Rozległy obszar Muzeum Rolnictwa obejmuje pałac i ok. 26 ha otaczającego go wspaniałego parku krajobrazowego. Na terenie placówki, obok skansenu, gdzie zgromadzono zabytki architektury wiejskiej pochodzące z terenu całego Podlasia, znajduje się też jedyna w Polsce ekspozycja poświęcona historii weterynarii. W budynku dawnych stajni pałacowych można zobaczyć prawie 3500 eksponatów ukazujących m.in. ludowe metody leczenia zwierząt, oraz najstarsze książki poświęcone weterynarii, w tym dzieło z 1532 r. Sprawa a lekarstwa końskie przez Konrada Królewskiego
kowala doświadczone...
Z kolei w Dziale Historii Hodowli Zwierząt Gospodarskich można na własne oczy zobaczyć, jak wyglądały stworzenia różnych prymitywnych ras, które występowały kiedyś na terenie Polski. Jedną z największych atrakcji turystycznych Muzeum Rolnictwa są hodowane w Ciechanowcu spokrewnione z muflonami owce wrzosówki.


Położenie:woj. podlaskie, pow. wysokomazowiecki. Dojazd PKS lub PKP do stacji Czyżew, skąd 19 km drogą nr 690
Kontakt: ul. Pałacowa, 18-230 Ciechanowiec, tel. (86) 277 13 28





Wpisz komentarz

Zamknij to okno
Tylko zalogowani użytkownicy mogą wystawiać komentarze

Tagi: skansen, kuźnia, dworek, młyn, kłóbka, toruń, lublin, bogdaniec, buczyny, pszczew, olsztynek, czarna góra, wygiełzów, zubrzyca górna, ciechanow


Wasza ocena:


Wyślij link do znajomego!

Zamknij to okno
Prześlij poniższy link do znajomego najwygodniejszą dla Ciebie formą :


Wasze komentarze

Skomentuj artykuł


  • anjal

    To dobrze, że w jednym miejscu zebrano tak wiele skansenów. Ich ilość zaskakuje! Ale brakuje skansenu, który ja odwiedzałam już wiele razy - Park Etnograficzny w Chorzowie, który mieści się...

    anjal

Zgłoś nadużycie

Skomentuj artykuł