Bieszczady, góry czasem bezludne

Nie ma w Polsce wspanialszego widoku, niż ozłocone blaskiem porannego słońca rozległe szczyty Połoniny Wetlińskiej czy Połoniny Caryńskiej. Tak twierdzą ci, którzy mieli okazję podziwiać Bieszczady z grzbietu konia.

Lasy porastają ponad połowę ich powierzchni. Żyje w nich mnóstwo dzikiej zwierzyny, w tym ponad 100 żubrów, ok. 50 niedźwiedzi brunatnych, a także rysie, żbiki, wilki, jenoty, sarny, jelenie szlachetne, dziki oraz liczne gatunki ptaków i płazów.

Dzikie ostępy Bieszczad najlepiej zwiedzać podczas wycieczek. Wyprawy te mogą trwać od kilku godzin do kilku dni. Warto zabrać ze sobą namiot, bo nie zawsze uda się dostać nocleg w schronisku, czy przed zapadnięciem zmroku zejść w dolinę.

::Ustrzyki i Tarnica

Wędrówkę po górach najlepiej rozpocząć w Ustrzykach Dolnych, które można uczynić bazą wypadową na co najmniej kilka dni. Szczególnie godny polecenia jest szlak czerwony, który rozpoczyna się nieopodal dworca PKS-PKP i wiedzie w kierunku szczytu Kamiennej Laworty, następnie źródłami Strwiąża i zboczem Małego Króla. Podczas około pięciogodzinnego spaceru można podziwiać wspaniałe widoki Przedgórza Bieszczadzkiego, zaporę w Solinie i Jezioro Solińskie, a nawet daleki Beskid Niski. Szlak po zatoczeniu wielkiej pętli wraca do Ustrzyk Dolnych.

Inną wartą rekomendacji drogą jest szlak niebieski, który prowadzi w kierunku najwyższych partii Bieszczad. Można nim wędrować kilka dni, zatrzymując się po drodze w gospodarstwach agroturystycznych, schroniskach oraz na polach namiotowych. Tuż za Magurą Stuposiańską wchodzimy na teren Bieszczadzkiego Parku Narodowego, by po ponad sześciu godzinach marszu zdobyć Tarnicę (1346 m n.p.m.) – najwyższy szczyt w polskiej części Bieszczad.

::Połoniny

Stąd można zejść niebieskim szlakiem do Wołosatego (1 godz.) lub czerwonym do Ustrzyk Górnych (ok. 2–2,5 godz.). Ta ostatnia miejscowość to znakomity punkt wypadowy dla turystów pragnących zdobyć dwie najpiękniejsze bieszczadzkie wysokogórskie łąki – Połoninę Wetlińską i Połoninę Caryńską. Wystarczy półtorej godziny spaceru, by z Ustrzyk dotrzeć w pobliże szczytu Połoniny Caryńskiej i rozkoszować się zapierającym dech w piersiach krajobrazem. Widoczne z prawej najbliższe pasmo górskie to Magura Stuposiańska, z lewej zaś można zobaczyć Krzemieniec (1221 m n.p.m), na którego wierzchołku zbiegają się granice trzech państw: Polski, Ukrainy i Słowacji. Odsłonięty garb Połoniny Caryńskiej ma 4 km długości. Przejście tego odcinka nie powinno zabrać więcej niż godzinę, po czym można zejść do miejscowości Berehy Górne.

Tam warto chwilę odpocząć i ruszyć dalej czerwonym szlakiem do prawdziwej Chatki Puchatka (ok. 1,5 godz.). Chatka Puchatka przycupnęła na otwartej przestrzeni, tuż pod głównym grzbietem Połoniny Wetlińskiej. Zimą, podczas zamieci, to, co dzieje się w dolinach, jest dziecinną igraszką w porównaniu z tym, co może spotkać turystę w okolicach Chatki. Na szczycie góry wicher zwala z nóg, wtłacza oddech z powrotem do płuc, a z widoków podziwiać można co najwyżej własną rękę, o ile nie wyciągniemy jej za daleko przed siebie. W takich chwilach łatwo nie trafić do schroniska, choćby stało o kilka metrów dalej.

Dlatego należy zrezygnować z ambitnej próby odwiedzenia Chatki Puchatka zimą. Latem jednak jest to naprawdę miłe miejsce, gdzie można spotkać prawdziwych górskich wędrowców, pośpiewać piosenki i porozmawiać o dalekich wyprawach. Schronisko znajduje się niecałą godzinę drogi od szczytu Połoniny Wetlińskiej, można więc zostawić w nim plecak i ruszyć na spacer. Wędrując po rozległym trawiastym szczycie, warto zwrócić uwagę na dziki krajobraz na północnej stronie stoku. Ambitniejsi turyści idą z Chatki Puchatka czerwonym szlakiem przez Smerek do miejscowości o tej samej nazwie i nocują w tamtejszych gospodarstwach agroturystycznych.

::Ciśniańsko-Wetliński Park Krajobrazowy

Smerek jest idealnym miejscem do rozpoczęcia wędrówki niemal bezludnymi szlakami Ciśniańsko-Wetlińskiego Parku Krajobrazowego, mniej zatłoczonymi, niż te w Bieszczadzkim Parku Narodowym. Z osady można wyruszyć na całodzienną wyprawę czerwonym szlakiem przez Okrąglik i Jasło (z punktu widokowego widać całe zachodnie Bieszczady) do Cisnej. Dalej ta oznakowana ścieżka wiedzie w kierunku Komańczy, ale po drodze nie ma żadnego schroniska – warto zabrać namiot, śpiwór i karimatę.

Mogą się przydać np. podczas noclegu w bazie studenckiej „Rabe” nieopodal przełęczy Żebrak, gdzie jest pole namiotowe. Stąd do głównego czerwonego szlaku można dojść ścieżką żółtą. Dalej, tuż za szczytem Chryszczatej, znajdują się przepiękne Jeziorka Duszatyńskie, które powstały w 1907 r. na skutek wielkiego osunięcia się ziemi. Przemieściło się wówczas ponad 10–12 mln m3 skał. Położony niżej zbiornik wodny, o powierzchni 4500 m2 ma ponad 6,5 m głębokości, drugi zaś, znajdujący się na wysokości ponad 700 m n.p.m., zajmuje powierzchnię 12 500 m2 i liczy blisko 6 m głębokości. W ich toni widać resztki zatopionego lasu. Miejscowa ludność nazywa to miejsce diabelskim uroczyskiem Zwiezło. Od tego określenia wziął nazwę utworzony w latach 50. XX w. rezerwat przyrody. Czerwony szlak prowadzi ponad brzegami obu jeziorek, należy jednak uważać, bo zakręt niedaleko pierwszego z nich jest słabo widoczny i można zgubić drogę. Podążając za czerwonymi oznaczeniami już po ok. trzech godzinach, przez Duszatyn oraz Prełuki, dochodzi się do Komańczy.

Położenie: woj. podkarpackie, powiaty leski, bieszczadzki i sanocki

Kontakt: Stadniny i stanice: Zachowawcza Hodowla Konia Huculskiego BdPN w Wołosatem, tel./fax  (13) 461 06 50 

Noclegi: Bieszczadzkie Centrum Informacji i Promocji, 38-700 Ustrzyki Dolne, ul. Rynek 16, tel./fax  (13) 471 11 30